عید نوروز در ایران

ایران کشوری بافرهنگ غنی و تمدنی چند هزارساله است که برخوردار از آداب و سنن دیرینه و باارزشی است که ریشه درگذشته داشته و نسل به نسل از نیاکان و گذشتگان، به ما رسیده است. عید نوروز در ایران یکی از آداب بسیار کهن این سرزمین است، که از مهم‌ترین جشن‌های ایران باستان شناخته می‌شود و همزمان با شروع فصل بهار، آغاز سال جدید را جشن می‌گرفتند. این جشن برخلاف همه جشن‌های مختلف سالانه با شور و شوقی وصف‌ناپذیر همراه با جنب‌وجوش فراوان در میان ملت‌ها در اولین روز بهار آغاز می‌شود.

نوروز در ایران

امروزه نیز همانند گذشته، عید نوروز در ایران به‌عنوان جشن شروع سال جدید و از مهم‌ترین آئین‌های ملی کشورمان به‌حساب می‌آید و همین قدمت و ماندگاری موجب گردیده که توجهات بسیاری از تمام دنیا به آداب‌ورسوم مردم ایران برای برگزاری این عید باستانی، جلب شود. از نکات جالب‌توجه در مورد نوروز، شور و شوقی است که همه مردم برای این جشن و شروع سال نو دارند و هنوز هم بسیاری از رسوم بجا مانده از جشن‌های باستان، در خانه‌های مردم این سرزمین خودنمایی می‌کند.

نوروز در چه کشورهایی جشن گرفته می‌شود؟

    • ایران_افغانستان
    • تاجیکستان_آذربایجان
    • قزاقستان_قرقیزستان
    • ترکمنستان_ازبکستان
    • آلبانی_کوزوو
    • گرجستان_کردستان عراق

نوروز

خانه‌تکانی عید

یکی از رسوم بسیار قدیمی که مردم کشورمان هنوز هم به آن پایبند هستند، رسم خانه‌تکانی عید یا همان تمیز کردن خانه و لوازم و وسایل برای شروع سال جدید است. درواقع تقارن عید ملی ایرانیان با شروع فصل جدید و حرکت از رخوت و سستی زمستان به‌طرف شادابی و طراوت بهار موجب گردیده که مردم، همزمان با این تغییر فصل، تحولی در زندگی خود ایجاد کرده و نظم و نظافت را به خانه‌های خود بیاورند.

بر اساس این رسم پسندیده، دو یا سه هفته قبل از شروع سال جدید، با کمک تمام اعضای خانواده، یک نظافت کلی از خانه می‌شود. به این صورت که تمام لوازم را جابه‌جا کرده و پس از تمیز کردن آن‌ها از گردوغبار، مجدد در محل تمیز می‌چینند. در این ایام چیزی که زیاد به چشم می‌خورد، آویزان شدن فرش‌های تمیز از دیوار خانه‌ها است که خود نشانه نزدیک شدن عید می‌باشد.

خانه تکانی

هرچند امروزه باوجود مشغله‌های فراوان و روی کار آمدن قالی‌شویی‌ها، این تصویر در شهرهای بزرگ کمتر به چشم می‌خورد و تنها در شهرهای کوچک و روستاها می‌توان بوی عید را از قالی‌های شسته و آویزان، حس کرد. همچنین اگر خانه‌ای نیاز به رنگ‌آمیزی یا تغییر دکوراسیون داشته باشد، بهترین موقع قبل از عید است که به یمن رسیدن بهار و سال نو این کار انجام می‌شود. دور ریختن برخی لوازم کهنه و بلااستفاده و جایگزین کردن آن‌ها با وسایل جدید نیز، بخش دیگری از این رسم زیبا است که همچنان هم بر قوت خود باقی است و همه‌ساله انجام می‌شود و به‌این‌ترتیب، خانه را برای پذیرایی از میهمانان و سال نو آماده می‌کنند.

آئین‌های نوروز

  • خانه‌تکانی
  • حاجی‌فیروز
  • هفت‌سین
  • سیزده‌بدر
  • سبزه گره زدن
  • دیدوبازدید
سفره هفت‌سین

علاوه بر خانه‌تکانی عید یکی از نمادهای مهم عید نوروز در ایران و آغاز سال جدید، پهن کردن سفره‌ای به نام سفره هفت‌سین است. همه مردم ایران در کنار تمام جنب‌وجوش‌ها و مشغله‌های قبل از شروع سال جدید، یک دغدغه شیرین به نام تهیه وسایل سفره هفت‌سین دارند.  از دیدگاه ما ایرانیان و حتی در زمان باستان، هفت، عددی مقدس است که ازنظر اسلام نیز، جایگاه برگزیده‌ای دارد. ازاین‌رو، مردم ایران همواره به هفت‌سین، پایبندی و اعتقاد خاصی دارند. این سفره که یکی از رسوم مشترک میان مردم ایران محسوب می‌شود، از ترکیب هفت جزء تشکیل‌شده که نام همه آن‌ها با حرف سین شروع می‌شود، مانند (سیر، سیب، سنجد، سمنو، سبزه، سکه و سماق) که هریک از آن‌ها، بیانگر یک مفهوم یا نماد خاص است.  پس از چیدن سفره هفت‌سین، رسم بر این است که همه افراد خانواده در کنار آن جمع شده و در هنگام شروع سال نو، برای هم دعای خیر و آرزوی شادی و سلامتی می‌کنند.

مدل‌های متنوع سفره هفت‌سین ده بازار
  1. ست هفت‌سین مسی
  2. ست هفت‌سین نقره‌کوبی
  3. ست هفت‌سین میناکاری مدل چند گل
  4. ست هفت‌سین سفالی پری دریایی
  5. ست هفت‌سین سفالی مدل میمون
  6. ست هفت‌سین سفالی مدل شاه پری
  7. ست هفت‌سین سفالی مدل صدف
  8. ست هفت‌سین فیروزه کوبی
  9. و …………………….

 همان‌طور که گفته شد نوروز به‌صورت رسمی یا غیررسمی در بسیاری از کشورها جشن گرفته می‌شود. اکنون نوروز برای بسیاری در سرتاسر جهان حامل این پیام است. ما نیز در مجموعه هنری و صنایع‌دستی ده بازار می‌کوشیم تا با احیای این سنت‌های باستانی ایرانی گامی هرچند کوچک در پاسداشت فرهنگ و تمدن ایرانی برداریم!

۲ دیدگاه

  1. Brianset ۱۵ فروردین ۱۳۹۹ پاسخ

    I enjoy the knowledge on your websites. With thanks.

    • dehbazar1 ۱۶ فروردین ۱۳۹۹ پاسخ

      that’s very kind of you

گذاشتن دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

X